Copy
Dit is een Nieuwsbrief van de Vereniging Markdal, Duurzaam & Vitaal.
View this email in your browser
Maart 2020: De Mark treedt buiten zijn oevers. Foto: Joost de Jong
Sjef Langeveld (voorzitter a.i.): Samen naar de uitvoeringsfase
 
“De komende tijd zijn we als vereniging met een drietal verschillende sporen bezig. Naast het vorm geven aan de uitvoeringsfase zijn we bezig met een verbreding van ons werkveld en het aanpassen van de organisatie aan de nieuwe ontwikkelingen” aldus Sjef Langeveld die sinds de ALV in januari j.l. optreedt als interim voorzitter.

Uitvoering
Hoe loopt nu de uitvoeringsfase in tijden van Corona?
“In onze samenwerking met RoyalHaskoningDHV en het waterschap Brabantse Delta hebben we afgesproken dat bewoners en leden van de vereniging digitaal kunnen meedoen aan bijeenkomsten. Dat werkt verrassend goed”, aldus Langeveld. Hij is vol lof over de aanpak van RoyalHaskoningDHV: “We zitten nog goed op schema. In mei zal het voorlopig ontwerp voor het zuidelijk deel van Het Markdal op een Digitaal Platform geplaatst worden, zodat iedereen daarop kan reageren. Voor diegenen die niet beschikken over Internetfaciliteiten zal een inspraakloket geregeld worden”.
Langeveld is tevreden over de samenwerking met de provincie Noord Brabant: “We zijn in overleg om – naast de afspraken over de 100 ha - nog extra 125 ha te ontwikkelen, waarbij ook gelet wordt op de beken die in de Mark uitkomen.”
 Is de huidige droogte niet een les dat we het water juist veel meer moeten vasthouden?
Langeveld: “Daar is het waterschap ook mee bezig. In de brongebieden (de heidegebieden van Strijbeek en Chaam) zijn meer mogelijkheden om water vast te houden, het wegstromen af te remmen”.

Verbreding
Op welke manieren zijn jullie bezig met verbreding van de activiteiten en werkvelden.?
Langeveld: “We streven naar een vitaal en duurzaam Markdal. Dat is meer dan alleen het ontwerpen en uitvoeren van een nieuwe rivier en het inrichten van een nieuw rivierdal. Zo denken we na over de landbouwontwikkelingen en de proefboerderij de Markhoeve in Strijbeek.”
Wat kan de Vereniging voor de landbouw betekenen?
Langeveld: ‘We hebben een actieve werkgroep Landbouw die de afgelopen winter heel veel gesprekken heeft gevoerd met individuele boeren over hun toekomst. De belangstelling om daarover na te denken is erg groot. Daarbij zoeken we samenwerking met anderen, zoals de ZLTO en het van Gogh Nationaal Park”.
En de Markhoeve?
“De Markhoeve wordt voor Strijbeek een centrum met allerlei functies: Samen met de Rusthove wordt er een proefboerderij ontwikkeld met proeven naar nieuwe gewassen zoals zoete aardappelen, hennep, soja, sorghum en lupine. Verder is een samenwerking met het agrarisch onderwijs op handen. En daarnaast staan we klaar voor concrete actie in de energietransitie.
.
Organisatie
Hoe ziet de toekomst van de organisatie eruit?
Langeveld: “In onze Algemene Ledenvergadering van januari j.l. hebben we voor een andere opzet gekozen. We hebben het bestuur uitgebreid. Gelukkig zijn er nog meer belangstellenden voor het bestuur. We zoeken nog iemand die als voorzitter wil gaan optreden en de eindverantwoordelijkheid op zich wil nemen. Naast de huidige Stichting die zich bezighoudt met de uitvoering komt er een Stichting die zich bezighoudt met de Markhoeve en in de toekomst ook een Stichting die verantwoordelijk wordt voor het beheer. Het wordt een uitdaging om te zorgen dat we gezamenlijk blijven opereren”. Met plezier en trots uitbouwen wat we sinds 2011 gezamenlijk hebben opgepakt. In de Slag!! 
 
Digitalisering van de voorbereiding van het planproces
Aanvankelijk stond voor deze maand een openbare bijeenkomst gepland voor een breed overleg over het voorlopig ontwerp. Door de Coronacrisis verloopt alles anders. Inmiddels is een digitaal platform in het leven geroepen. Komende maand is een digitale bijeenkomst gepland.
Jettie Rattink dacht na haar politieke loopbaan en haar carrière als directeur van de Nieuwe Veste in Breda het wat rustiger aan te kunnen gaan doen. Een paar leuke bestuursfuncties om niet in een al te groot gat te vullen en het rustig aan doen. Ze kwam (zeker niet negatief bedoeld) bedrogen uit. Op 1 november 2012 werd ze voorzitter van een club, die begin 2013 officieel werd ingeschreven als Vereniging Markdal duurzaam & vitaal met later in het kielzog de gelijknamige stichting. “Als ik toen had geweten dat het zoveel tijd ging kosten?...Ik was net een half jaar gestopt met mijn betaalde werkzaamheden en toen ik net voorzitter werd van de Vereniging Markdal werd ik ook voorzitter van het provinciale Jeugd cultuurfonds. Al snel had ik in de gaten dat dat niet te combineren was.”
Tegelijkertijd met secretaris Joop van Riet stopte ze begin dit jaar als voorzitter. Terugkijkend heeft ze er geen moment spijt van gehad. Vooral de unieke manier van werken; met vrijwilligers zo’n groot project aanpakken en langzaam maar gestaag het vertrouwen winnen van de mensen in het gebied ……….  “Vooral het op een andere manier samenwerken met overheden en zo mensen betrokken houden bij het openbaar bestuur. Dan zie je dat heel veel mensen eigenlijk heel redelijk zijn als je  bereid bent om samen te zoeken naar oplossingen”, aldus Jettie Rattink.
Ze is blij met wat de vereniging heeft bereikt, wat ook tot uiting komt in bijvoorbeeld  de video die gemaakt is met zes betrokken bestuurders waarin ze de vereniging  prijzen en tegelijkertijd ronduit beamen dat de wijze van werken schuurt met de wijze waarop overheden denken te moeten werken. Het is soms lastig voor een provincie om om te gaan met op zich kleinere initiatieven die wel heel belangrijk zijn voor de democratie. Ze vindt het nog steeds opmerkelijk en te prijzen dat zo’n grote groep mensen bereid is mee te denken over een gebied als het Markdal en dan ook nog vrijwillig. “Het is echt een groepsproces geweest en dat niet iedereen 100 procent zijn zin kan krijgen is nu eenmaal een gegeven. Maar wat er nu op tafel ligt benadert dat zoveel mogelijk.”

mijlpalen
De gemeenteraden van Alphen-Chaam en Breda hebben de bestemmingsplannen voor de aanpassing van het Markdal vastgesteld. Dat van Breda is definitief en tegen het plan in Alphen-Chaam loopt een aantal beroepen. Nog niet helemaal definitief dus, maar dat in mei in nauwe samenwerking met waterschap Brabantse Delta en adviesbureau RoyalHaskoning het voorlopig ontwerp voor het ‘nieuwe’ Markdal wordt gepresenteerd maakt haar blij. Heel blij wordt ze pas echt als begin volgend jaar de eerste schop de grond in kan.
Tevreden maakt haar ook dat door de wijze van werken  van de vereniging een behoorlijk aantal vaak slepende kwesties is opgelost rondom bijvoorbeeld agrarische bedrijven waar in het kader van Natuur Netwerk Brabant jaren onduidelijkheid over de toekomst was. “Dat blijft bij die mensen heel lang boven het hoofd hangen. Zij kregen alsmaar geen duidelijkheid en die hebben ze nu wel.”
Voor haar zijn belangrijke mijlpalen: dat de vereniging in 2013 zoveel mensen mee heeft gekregen om hun wantrouwen opzij te zetten, de ondertekening van de overeenkomst met de provincie die bereid was de  verantwoordelijkheid voor het proces in handen van de vereniging Markdal te leggen en last but not least de inzet van de leden van het Algemeen Beraad. Dat beraad heeft ondanks dat het proces zeven jaar ging duren al die tijd nagenoeg dezelfde bezetting gekend. Maar daarbij horen ook de inzet en het geduld van de direct betrokkenen in het Markdal zelf.
 
Blij dat ze geen voorzitter meer is en de vereniging haar nu wat minder tijd kost?  Als secretaris/coördinator heb ik nog niet echt tijd over. Het proces van het opstellen van het voorlopig ontwerp slokt nog veel tijd op en ik heb afgesproken dat ik qua archief, documentatie etcetera mee help de vereniging toekomstproof te maken. Ik ben wel blij dat we nu een interim voorzitter hebben, omdat dat de urgentie aangeeft dat er een nieuwe voorzitter moet komen en dat het aantal bestuursleden is uitgebreid. Uiteindelijk moet dat leiden tot minder werkdruk voor het bestuur.”
  
 
Foto: Tijdens een gezamenlijke Vlaams Nederlandse expertmeeting over beekherstel. Februari 2019. De man midden op de foto met een zwarte trui is Joop van Riet.

Secretaris Joop van Riet afgezwaaid uit dagelijks bestuur Vereniging Markdal
Krasse Bredanaar blijft zich inzetten voor ‘zijn’ club

 
Joop van Riet wie kent hem niet? In de wereld van natuurbeschermers dan wel. En waar je hem zeker tegenkomt is in het Markdal. Dat gaat hem aan zijn hart en dat zal zo blijven. In januari van dit jaar stopte hij als secretaris in het dagelijks bestuur van onze vereniging. Hij droeg het stokje over. Hij haast zich in het gesprek, waarin  we terugkijken op zijn bestuursrol, om er aan te voegen dat het zeker niet betekent dat hij niet meer actief is binnen de vereniging. Integendeel hij heeft juist meer tijd voor de verschillende werkgroepen waar hij lid van is.
Vanaf de officiële oprichting van de Vereniging Markdal duurzaam & vitaal was Joop secretaris. Wie het proces naar de aanpassing van het Markdal enigszins heeft gevolgd heeft kennis kunnen nemen van de bergen werk die hij heeft verzet voor de vereniging en natuurlijk voor het Markdal. De eindeloze stroom van notulen, agenda’s en andere stukken die hij verspreidde in de voorbije jaren zou een flink stuk van de Mark kunnen bedekken.

Trots
“Ik ben al vanaf 2006 bij het Markdal betrokken. Met zes natuurgidsen liepen we toen in twee dagen tijd van de bron van ’t Merkske in België naar de nieuwe Haven in Breda. Bij de bron van ’t Merkske vulden we flesjes met water. Die hebben we in Breda aangeboden aan wethouder Schoenmakers, die ze symbolisch als eerste water in  de Nieuwe Haven heeft geleegd”, vertelt van Riet terugkijkend op de lange weg naar een nieuw Markdal. Die wandeling heeft uiteindelijk jaren later geleid tot het initiatief richting de Provincie om in beweging te komen voor het Markdal. “Wij zagen destijds dat het niet goed ging en zijn uiteindelijk samen met de huidige voorzitter Sjef Langeveld naar de provincie gegaan. Met als de oprichting van de vereniging.”
Hij is trots op wat de vereniging tot nu heeft bereikt. De gemeenteraden hebben de bestemmingsplannen vastgesteld. En op dit moment wordt volop gewerkt aan het voorlopig ontwerp voor de aanpassing van de Mark en het Markdal in Alphen-Chaam en Breda. “Ik heb er vertrouwen in dat het uiteindelijk goed komt. De aanleg van de eerste nieuwe meander wordt een feestje. Natuurlijk ben ik trots op wat de vereniging heeft bereikt. Ik weet nog goed toen we bij de provincie te horen kregen dat het nog wel 20 jaar kon duren voor het Markdal zou worden aangepakt en Sjef (Langeveld R.K.) zei ‘en als we het zelf gaan doen?’. Toen wisten we nog niet hoeveel energie het zou gaan kosten.” Hij loopt er niet mee te koop, maar Joop heeft sinds zijn aantreden in het bestuur enkele dagen per week besteed aan de vereniging. “Gelukkig hadden wij een groep gemotiveerde mensen die van wanten wisten en elkaar vonden in het proces, zoals bijvoorbeeld kanjers als Jettie Rattink en Sjef Langeveld. Nogmaals we hebben als vereniging al veel bereikt. Ik hoop dat de vereniging dit volhoudt. Samenwerken moet hoog in het vaandel blijven staan.”

Natuur
De natuurliefhebber zal Joop nog vaak tegenkomen. Want hij blijft volop actief binnen de natuurverenigingen IVN Mark en Donge, Mark en Leij en de overkoepelende federatie Natuurplein de Baronie, ook om de samenwerking met de Vereniging Markdal te bevorderen. Hij is een behoorlijk aantal keren op pad als natuurgids en zit ook nog in het Algemeen Beraad en een stuk of vier werkgroepen van de vereniging.
 
Bedankt Joop en tot snel ziens 
 

Nieuwe bestuursleden stellen zich voor (1).

Ik ben Mariëtte Jansen, geboren op 22-5-1954 in Breda.

Na mijn opleiding psychiatrisch verpleegkundige ben ik gaan werken in de psychiatrie en heb daar verschillende functies bekleed en in diverse werkvelden gewerkt. De laatste 18 jaar heb ik als bedrijfsmaatschappelijk werker gewerkt en heb ik een eigen bedrijfje opgericht in 2012. Met veel plezier en voldoening heb ik dit werk gedaan tot 2018.

Ik woon sinds 2006 op een mooie boerderij in Strijbeek naast de Hubertus kapel. Een prachtig gebied met veel historie, schitterende natuur en heel vriendelijke mensen. De boerderij heeft een geschiedenis, die een paar honderd jaar teruggaat en we hebben veel tijd en energie gestoken in het opknappen hiervan. Nu zijn we nog bezig om de natuur om de boerderij meer kans te geven. In 2016 zijn we gestart met een B&B de Strijhoeve, waar we veel gasten mogen ontvangen en hen laten genieten van onze mooie omgeving.

Vanaf het begin van de Vereniging Markdal duurzaam en vitaal ben ik betrokken bij allerlei bijeenkomsten en werkgroepen. In het bijzonder bij het Perspectief van Strijbeek en de Markhoeve. Het is heel bijzonder, leerzaam en verrijkend om te ontdekken hoe het creatieve proces loopt om tot een mooi, duurzaam, vitaal Markdal te komen, waar mensen, dieren en natuur in een gezonde balans samenleven.

Ik ben 7 jaar bestuurslid geweest van de Dorpsraad Galder Strijbeek. En na een jaartje rust ben ik nu toegetreden tot het bestuur van de Vereniging Markdal. Het is nog even wennen en zoeken naar mijn rol in het bestuur, maar ik ga zeker proberen met veel plezier en energie een bijdrage te leveren aan alle ontwikkelingen binnen het Markdal.

Nieuwe bestuursleden stellen zich voor (2)
Ruurd Dijkman.
Ik woon samen met mijn vrouw Martje (twee uitwonende kinderen) in het Markdal.. Op een paar minuten lopen van ons huis hebben wij een stuk grond vrijwel aan de Mark met moestuin, fruit- en notenboomgaard. Het grootste deel zal een nieuwe bestemming als natuur krijgen.
Doordat ik recentelijk met pensioen gegaan heb ik nu meer tijd voor bestuurlijke rollen. Mijn enthousiasme voor het "van binnen uit "  werken en gezamenlijkheid en draagvlak te creëren is mede vanuit mijn vak als bedrijfspsycholoog groot.
Vanuit de bestuurlijke rol wil ik mij ook mede door mijn interesse (al vanaf mijn studietijd o.a. rapport van de club van Rome) inzetten om met breed gedragen keuzes tot een duurzame werk-, woon- en leefomgeving met een sterkere natuur ook voor de mensen in de omgeving te komen.


 
Nieuwe bestuursleden stellen zich voor (3):
Chanan Hornstra
Ik heb twee zonen van 15 en 18 jaar. Ik woon in het Ginneken, met zicht op het riviertje de Mark. Ik heb daar ook mijn architectenbureau. Mijn betrokkenheid met de Vereniging Markdal is begonnen in 2012. Dat gaat om deelname aan Algemeen beraad en werkgroepen Recreatieve infrastructuur en cultuurhistorie. En gebiedsvisie 'Perspectief voor Strijbeek'. E.e.a. komt voort uit een gevoel voor verantwoordelijkheid voor onze leefomgeving.Mijn idee is, dat als je een bijdrage wilt leveren aan verbetering daarvan, dat je dan bij jezelf en directe leefomgeving kunt beginnen om daar een bijdrage aan te leveren!
Interessant vind ik ook wel dat dit project een unieke vorm van dialoog is in onze samenleving. Waarin we samen zoeken naar een inrichting en gebruik van een gebied. Op een manier waarin ieder argument of persoonlijk motief meetelt en gehoord wordt.
Ik kan inhoudelijk een bijdrage te leveren aan ruimtelijke ordeningskwesties / afwegingen  omdat dit mijn vakgebied is. De (nieuwe) recreatieve infrastructuur is vanaf het begin mijn belangrijkste
aandachtpunt.
Hoogwaardige documentaire ‘Machtig Markdal’ geeft
bewoners en organisaties handvatten voor participatie

(Machtig Markdal is nu nog de  ‘werktitel’).
De Mini Doc Shop heeft onder de werktitel ‘Machtig Markdal’ samen met de Vereniging Markdal een plan gelanceerd om een hoogwaardige documentaire te maken over de samenwerking tussen burgers en overheid, bewoners en bestuur om het Markdal en de rivier de Mark aan te kunnen passen. Bij overheden en instellingen hebben zij inmiddels aanvragen voor subsidie of een financiële bijdrage ingediend. De komende tijd zult u her en der meer initiatieven vorm zien krijgen om de financiering van de documentaire rond te krijgen.
In het projectplan staat onder andere: “De Vereniging Markdal is een ‘pilot Omgevingswet’. Op 1 januari 2021 ( nu wat later door corona-crisis) wordt de nieuwe wet van kracht: burger en overheid, bewoner en bestuur tekenen samen voor een samenhangende benadering van ruimtelijke ontwikkelingen. Een voorbeeld van hoe dit in de praktijk gaat werken vind je in het Brabantse Markdal. Hier wordt de natuurlijke loop van rivier de Mark in een unieke samenwerking tussen bewoners, boeren en besturen in oorspronkelijke staat hersteld, met als doel een samenspel tussen natuur, recreatie en bedrijvigheid. Als enige pilot wordt deze ‘kwaliteitsimpuls’ door bewoners geïnitieerd en gedragen. Na een jarenlange puzzel, waarbij bewoners met bloed, zweet en tranen het onmogelijke mogelijk maakten, kan in 2021 de schop in de grond. In de Brabantse context is de Vereniging Markdal de eerste die meedeed aan het Provinciale Meerwaardetraject voor een Beter Brabant. Onze werkwijze heeft diverse initiatieven op gebied van natuur- en waterdoelen mogelijk gemaakt die gezamenlijk tot een maatschappelijke versterking van de omgeving hebben geleid. Daarom hebben wij het zelf nooit over ‘gebiedsontwikkeling’, maar over een ‘samenlevingsproces’.”

Over de schurende samenwerking
De Vereniging Markdal krijgt vaak verzoeken om ervaring te delen. Dat doet de vereniging uiteraard graag, tegelijk is het wel een grote investering voor de vrijwilligers. Om landelijk bewoners en organisaties handvatten te geven en zo participatie effectiever te kunnen opzetten is het initiatief genomen om het verhaal van het Markdal te verpakken in een boeiende documentaire. Daarin komt ook het samenspel, soms soepel soms ‘schurend’, met de verschillende partners aanbod. Uiteraard wordt bij dit project samengewerkt met veel direct betrokkenen maar ook met b.v. amateurfotografen.
De documentaire duurt ongeveer 45 minuten en is opgebouwd als een reis langs de oever van de rivier met als start de bron in België. Onderweg volgt de loop van de rivier het proces naar de uiteindelijke aanpassing van het rivierdal met conflicten en oplossingen, met optimisme van de natuur in betoverende beelden, verrassende verhalen en ontmoetingen van en met betrokkenen en de valkuilen en hoogtepunten. Dat allemaal samen levert als het ware een toolkit op voor geslaagde burgerpartipatie, of wel bewoners zeggenschap anno 2020.
De initiatiefnemers  willen in augustus van dit jaar beginnen met de productie. De documentaire kan dan in het najaar van 2021 klaar zijn.
We zullen u via de website en de nieuwsbrief regelmatig op de hoogte houden van het project.
Deze winter is in de Mark een bever gesignaleerd met de bijbehorende vraatsporen.
Vereniging Markdal, Duurzaam & Vitaal
www.verenigingmarkdal.nl
We zijn zo vrij geweest om u deze 29ste email nieuwsbrief toe te sturen. Stelt u geen prijs op verdere toezending, dan verzoeken wij u om op 'unsubscribe from this list' te drukken. Dan ontvangt u verder geen nieuwsbrief.
 
unsubscribe from this list    update subscription preferences 

Email Marketing Powered by Mailchimp